Linh Chi Hoàng

Xin chào,

Mình là Chi đây. Cảm ơn bạn đã mở trang blog này sau gần 1 năm mình tạm dừng bút. Hôm nay, mình trở lại viết lách với một vai trò – một người mẹ bình thường đang nuôi và dạy cậu con trai nhỏ. Chúng ta đều đã quen thuộc, thậm chí hơi quá tải, với những khái niệm hay nhãn dán dành cho cha mẹ như: cha mẹ cấp tiến, cha mẹ tỉnh thức, cha mẹ hiệu quả,… và cũng từng ao ước, đặt mục tiêu và học hỏi để đạt những tiêu chuẩn đó.

Sau một chặng đường làm mẹ vừa chật vật, vừa hạnh phúc, mình cảm thấy “cha mẹ bình thường” chính là đích đến, cũng là con đường mà mình muốn lựa chọn. Bởi cũng như bao người, mình đơn thuần chỉ muốn con hạnh phúc và vững vàng; còn chính mình thì tự do và tự hào khi thực hiện nhiệm vụ “làm mẹ”.

Một người mẹ không có tầm nhìn xa trông rộng

Mình tự nhận mình là người mẹ không có tầm nhìn, không có kế hoạch dài hạn đối với thành công của con cái. Mình chưa bao giờ suy nghĩ mình muốn con trở thành hình mẫu thành công như thế nào, cần đi theo con đường trường chuyên, lớp chọn ra sao, con cần đạt những thành tích gì,… Có lẽ một phần vì mình sinh ra và lớn lên ở tỉnh lẻ với điều kiện, môi trường khác với nơi con mình đang trưởng thành. Mình không có kinh nghiệm và trải nghiệm để tự tin xác định hướng đi cho con, cũng như với đứa con đầu lòng (Tommy), mình chưa đủ dũng khí và kiến thức để dám đánh đổi và lựa chọn.

Tuy nhiên, một người mẹ sẽ hiểu con mình.

Và mình luôn tin rằng, chỉ cần đi từng bước thật chắc chắn, ở mỗi độ tuổi, cung cấp/bổ sung cho con những gì cần thiết (đối với chính con), thì khả năng con trưởng thành vững vàng là có thể.

Những bài học về giáo dục từ gia đình mình đã học được:

• Hãy trở thành “Bộ trưởng bộ giáo dục” của gia đình bạn, hãy chọn một triết lý giáo dục để theo đuổi, một chân dung đầu ra những con người trưởng thành từ ngôi nhà này.
• Môi trường thực sự rất quan trọng và sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của một đứa trẻ. Hãy cố gắng giảm thiểu “ô nhiễm” và đừng quên “lọc không khí” của con mỗi ngày bằng tình yêu thương và sự kiên định.
• Biết và tận dụng “lợi thế” của gia đình. Đối với một gia đình bình thường, lợi thế chính là sự ổn định: ổn định trong giao tiếp chuẩn mực, ổn định trong quản lý cảm xúc của các thành viên, ổn định về kinh tế, công việc, nơi ăn chốn ở,…

Đối với con trai của mình, mình luôn tự nhắc bản thân cần nuôi và dạy con trở thành người đàn ông có năng lực, có trách nhiệm và có khả năng sống hạnh phúc.

4 tuổi và những nền móng “học thuật” mình đang cùng con xây dựng

Đi sâu vào trụ cột “có năng lực”, mình không theo đuổi mô hình giáo dục thiên tài. [Tham khảo: nếu bố mẹ muốn lựa chọn con đường giáo dục sớm, hướng con tham gia các kỳ thi thành tích cao, có thể tìm hiểu chương trình Brainmaster của cô Nguyễn Thanh Phương].

Bố mẹ có thể tìm kiếm thông tin: “4 tuổi cần học gì?”, “Cần chuẩn bị gì cho con vào lớp 1?”, “Muốn con thi vào trường chuyên cấp 2-3 thì con cần có lộ trình như thế nào từ mầm non?”,… nhưng không một công cụ nào đưa ra câu trả lời chính xác cho câu hỏi “Cụ thể với trường hợp con mình (VD: Tommy) đang cần bổ sung điều gì với vai trò một người học?” ngoài người đồng hành sát sườn nhất với con.

Ở giai đoạn 4 tuổi, theo quan sát về cá nhân con cũng như điều kiện sinh sống gia đình, mình xác định 2 lĩnh vực chính Tommy cần tập trung: ngôn ngữ (năng lực đọc và viết) và toán – bằng ngôn ngữ Tiếng Anh. Lựa chọn 2 mũi nhọn này, mình mong muốn con sẽ biết đọc sớm để biết đến thêm nhiều tri thức phong phú cũng như phát triển tư duy logic. Phương pháp tiếp cận cũng là lời thủ thỉ của mình mỗi ngày với con là: chỉ cần luyện tập và cố gắng, con có thể làm được!

Hiện tại, Tommy đã có thói quen ngồi học 45-60 phút hàng ngày trên bàn học với sự chuẩn bị đầy đủ từ tư thế ngồi, đồ dùng, đèn chiếu sáng với một tâm thế sẵn sàng, không chán nản. Mình quyết định sử dụng phiếu bài tập cho con vì con rất năng động, quãng tập trung cần cải thiện và vận động tinh của ngón tay chưa thực sự tốt. Với yêu cầu của giáo dục Hong Kong, cũng như Việt Nam hiện tại, khối lượng bài tập của các con ở nhà vẫn nhiều, do vậy, việc rèn nếp học tự giác và chủ động cũng là ưu tiên của mình.

Mình có tổng hợp 100 worksheet để đồng hành cùng con thành một cuốn Activity book. Mình không chia thành các mảng, mà để lẫn lộn, một phần vì lười (kaka), một phần vì muốn con học ngẫu nhiên. Tài liệu này chỉ phù hợp với Tommy, do được xây dựng trên những gì con đang thực tế học và cần bổ sung, bao gồm:

• Phonics: con đang theo học Jolly Phonics nên rất hào hứng với các dạng bài ghép vần (blending), phân tách âm vị (segmenting). Do đó, mẹ ưu tiên lựa chọn các worksheet điền âm còn thiếu, hay nối chữ với hình. Ngoài ra, do mẹ biết con thường nhầm lẫn /b/ và /d/ nên sẽ bổ sung nhiều dạng bài để giúp con phân biệt.
• Reading: khi con đã biết một chút về đánh vần, mình sẽ cho con làm quen với các đoạn/câu đọc đơn giản, thay vì chỉ tiếp xúc với từ đơn lẻ.
• Sight word: để thúc đẩy thêm quá trình “biết đọc” của con, mình lồng ghép các phiếu học sight word – những từ thông dụng, thường xuất hiện để con nhận diện được ngay như màu sắc, số đếm, cơ thể người, con vật (những chủ đề con đã và đang học ở lớp)
• Writing: luyện tập nét, luyện viết và quan trọng nhận diện và viết chữ thường chữ hoa
• Maths: luyện tập phép toán phạm vi 10,20; bài điền số liền trước/sau, so sánh, quy luật; chèn thêm 1 vài trang toán Timo cho em bé thử thách.

Link tài liệu để bố mẹ tham khảo
tại đây.

Lưu ý khi xây dựng Vở bài tập dành cho con:

• Xác định các mũi nhọn ưu tiên (từ thực tế vấn đề cũng như sở thích của con; nếu con thích vẽ, bố mẹ có thể bổ sung thêm các phiếu tô màu hoặc vẽ);
• Nguồn: pinterest rất nhiều và đa dạng; xen lẫn các nội dung con quen thuộc, dễ để tạo hứng thú và động lực cùng các dạng khó hơn, lạ hoặc yêu cầu cao.
• Nên tổng hợp 1 lần, dành thời gian in thành 1 cuốn (có thể thêm bìa hình con để con hứng thú hơn hay thiết kế nếu bố mẹ có thời gian), thay vì in rời rạc từng buổi, bố mẹ khó duy trì được thường xuyên.

Lời kết

Các nghiên cứu khoa học não bộ, thần kinh hay tâm lý đều có thể chỉ ra những lập luận về sự phát triển khác nhau, thuận lợi hay khó khăn của các nhóm trẻ dựa trên giới tính, độ tuổi, môi trường,… Những dẫn chứng này đôi khi có thể trở thành “cái cớ” dành cho bố mẹ như con gái thường học tốt sớm hơn con trai, con đầu lòng nói sớm hơn con út, trẻ nên học ngoại ngữ từ sớm… Những nghiên cứu này đều có cơ sở dựa trên số lượng mẫu nhất định và không hề sai. Tuy nhiên, mỗi bố mẹ chỉ có một hoặc một vài đứa con để nuôi và dạy. Chúng ta đừng quá lo lắng, cũng không cần quá áp lực; chỉ cần nhìn con là chính con – một đứa trẻ đặc biệt, duy nhất, một người học đang bắt đầu hành trình khám phá thế giới của mình. Để từ đó, những bố mẹ bình thường sẽ suy nghĩ cách đồng hành và hỗ trợ con theo cách bình thường – đầy yêu thương và hi vọng.

Mỗi ngày, cùng con lớn lên, mình lại nhận ra vai trò làm bố mẹ thật kỳ diệu và đáng quý. Sự cân bằng giữa lòng can đảm và sự quan tâm sẽ giúp mỗi người làm bố mẹ quản lý kỳ vọng của mình dành cho con cái để ngắm nhìn những đứa trẻ lớn lên thật vững vàng và vui vẻ.

[eROLE – Giáo dục đúng vai là chuỗi bài viết suy ngẫm về những vai trò khác nhau trong giáo dục – nhà trường & gia đình. Để đọc các bài viết cùng chủ đề, vui lòng xem tại đây]

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết của mình. Hi vọng bạn sẽ tìm thấy một vài ý tưởng thú vị!

Chi.