Linh Chi Hoàng

Hôm nay đọc tài liệu, mình rất ấn tượng và xúc động với câu slogan thể hiện tinh thần chung của Giáo dục mầm non ở Hong Kong:
“Joyful Learning through Play
Balanced Development All the way”
Tạm dịch: “Học tập vui vẻ thông qua vui chơi – Phát triển cân bằng trên cả hành trình”. 

Bố mẹ tìm hiểu trường MN cho con sẽ đọc/nghe qua cụm từ “học thông qua chơi” (play-based learning) được sử dụng khi Nhà trường quảng bá về phương pháp. Bài viết này giúp bố mẹ

• Hiểu về khái niệm “học thông qua chơi” được Nhà trường nhắc đến và áp dụng trong chương trình dạy học Mầm non
• Hiểu hơn về hoạt động vui chơi của con
• Căn cứ để bố mẹ thiết kế những hoạt động vui chơi của con tại nhà hiệu quả và khoa học

Đồng thời, bài viết hướng tới đối tượng Nhà trường với mục tiêu:

• Giúp quản lý, giáo viên Mầm non có thêm tư liệu được tổng hợp và dịch từ các tài liệu chính thức của Bộ Giáo dục Hồng Công và cơ quan Hỗ trợ giáo dục quốc tế Hoa Kỳ;
• Tăng kiến thức tổng quan về lĩnh vực ngành nghề và chia sẻ tư liệu tham khảo trong việc truyền thông của nhân sự phụ trách mảng Truyền thông – Marketing. (Để đọc các bài viết dành cho marketer trường học, các bạn có thể truy cập tại đây.)

TẠI SAO CHƠI LẠI LÀ MỘT CÁCH HỌC HIỆU QUẢ VỚI TRẺ?

Thứ nhất, trẻ con yêu thích việc chơi, chơi là bản năng tự nhiên của mỗi đứa trẻ. Trẻ có thể tìm thấy niềm vui, sự vui vẻ, cảm giác thành công và trải nghiệm thông qua việc chơi với người khác, hợp tác và bắt chước. Vui chơi là phương pháp học tập hiệu quả, phù hợp nhất với đặc điểm phát triển của trẻ. Vui chơi được coi là phương thức hoạt động lý tưởng giúp trẻ phát triển thể chất và tâm lý. 

Thứ hai, vui chơi được coi là phương thức hoạt động lý tưởng giúp trẻ phát triển thể chất và tâm lý. Trẻ em sử dụng ngôn ngữ, toán học, giác quan và kinh nghiệm trước đây khi vui chơi và nhiều ý tưởng khác nhau sẽ xuất hiện trong quá trình này. Trẻ sẽ hiểu được bản thân, người khác và môi trường. Chơi cũng tạo điều kiện phát triển khả năng sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và tính linh hoạt.

Ngoài ra, trẻ học cách sử dụng các kỹ năng vận động thô và tinh trong khi chơi và phát triển khả năng phối hợp tay mắt để tạo điều kiện kiểm soát các chuyển động thể chất. Vui chơi giúp trẻ thể hiện cảm xúc, xây dựng sự tự tin và phát triển các kỹ năng xã hội.

Việc học tập và phát triển của trẻ em có thể được thúc đẩy thông qua vui chơi đã được chấp nhận rộng rãi trong giới học thuật và trong lĩnh vực giáo dục. Dựa trên kinh nghiệm và thế mạnh trong giảng dạy tại các trường học địa phương, Bộ giáo dục Hồng Công đào sâu tính hợp lý của việc học thông qua vui chơi ở trẻ em và tăng cường hơn nữa yếu tố khám phá tự do trong vui chơi.

TĂNG CƯỜNG YẾU TỐ KHÁM PHÁ TỰ DO TRONG VUI CHƠI

Khám phá tự do là một trong những yếu tố quan trọng của việc vui chơi. Nó là chất xúc tác giúp trẻ học tập hiệu quả, giúp trẻ duy trì và nâng cao khả năng tập trung cũng như hứng thú học tập. Nhà trường nên giải quyết bản năng yêu thích vui chơi tự nhiên của trẻ em và tạo cho trẻ cơ hội tham gia chơi tự do.

Dưới đây là các khuyến nghị cho việc thực hiện:

• Thiết kế các hoạt động vui chơi đa dạng phù hợp với mục tiêu, nội dung chương trình, phù hợp với trải nghiệm sống, sở thích và khả năng của trẻ nhằm mang đến cho trẻ những trải nghiệm học tập thư giãn và hiệu quả.
• Tạo môi trường vui chơi an toàn, điều phối linh hoạt thời gian cho các lớp tham gia vui chơi, tận dụng tốt các cơ sở vật chất khác nhau như góc hứng thú trong lớp học, địa điểm tổ chức hoạt động vận động thô, cho phép trẻ vận động tự do trong khu vực hoạt động.
• Giáo viên có thể giảm thiểu những hạn chế trong việc chơi và cho phép trẻ lựa chọn nhiều đồ chơi khác nhau, mời bạn cùng chơi và thiết kế cách chơi tự do dựa trên sở thích, khả năng và kinh nghiệm sống của trẻ. Bằng cách này, việc vui chơi có thể thú vị hơn, trẻ có thể bộc lộ trọn vẹn cảm xúc và khám phá mọi thứ xung quanh.
• Các trường mẫu giáo nửa ngày và cả ngày nên bố trí cho trẻ tham gia vui chơi tự do với thời lượng lần lượt không dưới 30 và 50 phút mỗi ngày. Nhà trường nên tránh sắp xếp các hoạt động học tập khác trong khoảng thời gian dành riêng cho trẻ em vui chơi tự do.

PHÂN LOẠI “VUI CHƠI”

Dựa vào sự phát triển của trẻ em theo độ tuổi, vui chơi có thể được chia thành:

• Chơi một mình – Solitary play: Trẻ từ 0 đến 2 tuổi rất coi mình là trung tâm. Chúng thích chơi một mình và có không có ý định chơi với những đứa trẻ khác
• Chơi song song – Parallel play: Trẻ từ 2 đến 3 tuổi bắt đầu phải có nhận thức xã hội. Chúng sẽ chơi đồ vật, đồ chơi giống nhau nhưng vẫn chơi riêng lẻ.
• Chơi kết hợp – Associative play: Trẻ từ 3 đến 4 tuổi bắt đầu chơi với bạn bè nhưng việc chơi không có tổ chức. Trẻ em chỉ thực hiện những hoạt động giống nhau với sự hợp tác hạn chế.
• Chơi hợp tác – Co-operative: Trẻ trên 4 tuổi bắt đầu tham gia vào các trò chơi phức tạp hơn. Các trò chơi được tổ chức với những quy tắc nhất định và yêu cầu sự hợp tác để hoàn thành.

Ngoài ra, vui chơi cũng có thể được chia thành các loại sau dựa trên mục tiêu hoạt động:

• Chơi chức năng – Functional play: Sử dụng các kỹ năng vận động thô và tinh của các chi, ví dụ như leo trèo, ném, đẩy và kéo.
• Chơi xây dựng – Constructive play: Sử dụng các khối hoặc đồ chơi để xây dựng những thứ khác, chẳng hạn như nhà và cầu.
• Chơi sáng tạo – Creative play: Sử dụng các vật liệu như bột nặn, cát và giấy để tạo ra những đồ vật đơn giản.
• Chơi tưởng tượng – Imaginative play: Sử dụng các đồ vật hoặc đồ chơi có sẵn để nhập vai thông qua trí tưởng tượng.

VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN

Giáo viên không chỉ là “người cung cấp” địa điểm, thời gian và học liệu cần thiết cho việc chơi mà còn là “người tham gia” và “người truyền cảm hứng” cho việc chơi. Sự vào cuộc của giáo viên giúp tăng cường sự thích thú và giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng và tham gia vào trò chơi tốt hơn.

Vừa là người can thiệp, vừa là người quan sát hoạt động vui chơi, giáo viên cần giải quyết các vướng mắc cho trẻ trong quá trình vui chơi vào thời điểm thích hợp. Họ có thể hiểu và diễn giải hoạt động vui chơi của trẻ và phân tích sự tiến bộ của trẻ trong học tập và phát triển.

Sau khi vui chơi, giáo viên nên mời trẻ chia sẻ kinh nghiệm, cảm xúc, giúp trẻ sắp xếp, củng cố những kiến thức, kỹ năng mới thu được và đưa ra những phản hồi kịp thời, tích cực.

BUỔI VUI CHƠI HIỆU QUẢ CẦN ĐẢM BẢO CÁC TIÊU CHÍ:

• Vui vẻ
  Vui chơi đôi khi bao gồm sự thất vọng, thử thách và sợ hãi; tuy nhiên, sự thích thú là cảm xúc chủ đạo.
• Mang tính tượng trưng
  Chơi thường là giả vờ; nó có tính chất ‘nếu như thì sao?’. Trò chơi có một ý nghĩa riêng đối với trẻ em mà giáo viên hoặc người quan sát thường không thấy rõ, hiểu rõ. Đó là lý do tại sao đôi khi trò chơi do giáo viên tổ chức lại có chiều hướng khác bình thường.
• Năng động
  Vui chơi đòi hỏi hành động, không chỉ sự tham gia về thể chất, lời nói mà còn về tinh thần với học liệu, con người, ý tưởng hoặc môi trường.
• Tự nguyện
  Vui chơi được tự do lựa chọn. Đôi khi trẻ em cũng có thể được mời hoặc nhắc chơi nhưng cần biến việc duy trì nó có thể trở thành tự nguyện.
• Xoay quanh chuỗi hoạt động
  Vui chơi có thể không có mục tiêu hay mục đích, chỉ là các hoạt động tự phát sinh trong quá trình chơi.
• Tự tạo động lực
  Chơi được coi là phần thưởng đối với trẻ em. Chính vì vậy, học tập vui vẻ chính là động lực tốt nhất để trẻ tham gia và thể hiện trong lớp học.

Cảm ơn bạn đã ghé thăm và đọc những bài viết còn nhiều thiếu sót của mình! Dù bạn là ai và đang ở dấu mốc nào của cuộc đời, mình xin chúc bạn một chặng đường ghi dấu ấn hạnh phúc và thành công!

ChibeBold là cách mình không lãng quên chính mình, cũng là lời nhắc mỗi ngày để tôi luyện cái “chất của riêng Chi”.
Blog sẽ xoay quanh 4 chủ đề: (1) eROLE – Suy nghĩ về các nhóm “vai” trong giáo dục; (2) BrandED(ucation) – Làm thương hiệu giáo dục; (3) ChibeBOLD – Phát triển bản sắc cá nhân và (4) DailyThoughts – Những suy tư vẩn vơ của mình hàng ngày.