Linh Chi Hoàng

Công thức RPPs được Clayton Christensen giới thiệu trong bài chia sẻ “Đánh giá năng lực của công ty: Nguồn lực, Quy trình & Ưu tiên”. Công thức này thường được áp dụng trong đánh giá doanh nghiệp, tuy nhiên bố mẹ hãy cùng mẹ Chương nhìn ở góc độ thước đo thành công của con trẻ thì RPPs được sử dụng như thế nào nhé. 

RPPs = Resources + Processes + Priorities 

Resources – Nguồn lực

Nguồn lực được hiểu là những “tài sản” sử dụng để hỗ trợ sự phát triển của trẻ, thường do cha mẹ xây dựng và trao cho con cái. Nguồn lực được phân hoá ở các mức độ khác nhau từ kém cho đến rất tốt tuỳ thuộc vào điều kiện thực tế của mỗi gia đình. Nguồn lực tốt thường được biết đến với những cụm từ như “con nhà giàu”, “sinh ra ở vạch đích”, “cha mẹ có mạng lưới quan hệ”, “được học tập trong điều kiện lý tưởng”… 

Ngoài nguồn lực từ cha mẹ, chúng ta cũng không thể phủ nhận những “nguồn lực” do chính đứa trẻ tạo nên – là thành quả của sự “đầu tư về tính cách” như hiểu biết phong phú (từ thói quen đọc sách), kỹ năng nghiên cứu (từ thói quen tư duy tò mò), năng khiếu nổi trội (từ đam mê và sự khổ luyện),… Với một đứa trẻ, nguồn lực về tâm hồn và nhân cách còn quan trọng hơn bất kỳ nguồn lực nào; và không ai có thể gieo vào chúng những hạt mầm tính cách tốt đẹp này ngoài bố mẹ. 

Cha mẹ thường nỗ lực rất nhiều để có thể cho con nguồn lực tốt nhất, và sẽ luôn cho con nguồn lực tốt nhất trong điều kiện có thể nhưng đó mới chỉ là 1/3 của công thức giúp trẻ thành công.

Processes = Kỹ năng ứng phó, khả năng xoay sở trong các tình huống

Những nguyên liệu thành công có thể rất phong phú, cũng có thể đạm bạc song để tạo nên được sự thành công phụ thuộc rất nhiều vào cách chế biến như thế nào. Những quy trình hay là cách ứng xử, kỹ năng ứng phó, khả năng “gỡ” và “vượt qua” những khó khăn, thách thức chính là phương thức sử dụng những nguồn lực. Một thế hệ cậu ấm, cô chiêu hay là những đứa trẻ có tất cả nhưng thiếu năng lực là hệ quả tất yếu của một môi trường phát triển đậm đặc điều kiện lý tưởng nhưng thiếu không gian “thử vàng thử sức”. 

Trẻ cần được trao 1 cơ hội để thử, 2 cơ hội để thực hành, 3 cơ hội để rèn giũa, 10 cơ hội để nếm mùi thất bại và 100 cơ hội để biến một loại năng lực, tính cách nào đó trở thành thói quen/bản chất của mình. Trong 116 những lần hành động này, con có thể có 116 tình huống khác nhau cần giải quyết; con thậm chí có thể xoay sở, chật vật không thành công đến 115 lần nhưng sự va vấp này mới là yếu tố giúp con trưởng thành thực sự chứ không phải bất kỳ tài sản thừa kế nào.

Priorities = Biết ưu tiên.

Con đường đến với thành công không chỉ cần một Balô hành trang đầy đủ, một cơ thể khoẻ mạnh để ứng phó với mọi tình huống mà còn cần một bản đồ rõ ràng, thông minh, có tính định hướng và phù hợp với những giá trị của trẻ. Vai trò của cha mẹ chuyển từ định hướng, chỉ đường sang vai trò đồng hành khi con đã hình thành cá tính và quan điểm. Trẻ cần thực sự hiểu giá trị của mình là gì? Những giá trị gì cần được ưu tiên, cần được phát huy và trở thành thương hiệu của mình? Cuộc đời mình cần dùng vào mục đích gì, cống hiến vì điều gì, ưu tiên những gì?

Biết ưu tiên chính là đồng nghĩa với biết lựa chọn – kỹ năng chìa khoá để tạo nên những thành công nhỏ, bước quan trọng và cuối cùng để dẫn đến thành công.

À, còn đinh nghĩa “thành công” là gì thì mình tin mỗi cha mẹ sẽ có một cảm nhận riêng; tuy nhiên ngay từ khi con còn là một đứa trẻ đang loay hoay với những kỹ năng đầu đời, cha mẹ hãy xác định rõ ràng “thành công” mà mình mong đợi là gì để có những cách tiếp cận phù hợp và đúng hướng nhé.

Cảm ơn cô Nguyễn Thuý Uyên Phương – Founder FAROS đã tạo cảm hứng để mình có những suy ngẫm thêm rất hay về công thức này. Link podcast về chủ đề “Làm gì khi bạn không sinh ra ở vạch đích” của cô Uyên Phương: https://open.spotify.com/episode/0BW7PX8eH7gmp4rXpBJBDH

Dù bạn là ai và đang ở dấu mốc nào của cuộc đời, mình xin chúc bạn một chặng đường ghi dấu ấn hạnh phúc và thành công!

ChibeBold là cách mình không lãng quên chính mình, cũng là lời nhắc mỗi ngày để tôi luyện cái “chất của riêng Chi”.
Blog sẽ xoay quanh 4 chủ đề: (1) eROLE – Suy nghĩ về các nhóm “vai” trong giáo dục; (2) BrandED(ucation) – Làm thương hiệu giáo dục; (3) ChibeBOLD – Phát triển bản sắc cá nhân và (4) DailyThoughts – Những suy tư vẩn vơ của mình hàng ngày.

Chi, but bolder (day by day).