Linh Chi Hoàng

Chắc hẳn suy nghĩ về việc dạy con những điều “đi ngược” với sự phát triển sẽ khiến nhiều bố mẹ thấy thật nực cười và vô lý. Mình thừa nhận, chúng ta cần phải thích nghi và linh hoạt để phù hợp với bối cảnh và xã hội tại thời điểm mình sinh sống. Tuy nhiên để có thể chủ động thích nghi thay vì bị ngoại cảnh tác động và điều hướng, chúng ta vẫn cần phải trang bị cho trẻ những giá trị gốc rễ.

Khi thế giới bất định, hãy dạy con vững vàng.

Có lẽ Covid là một đại dịch khiến cả thế giới phải lao đao nhưng những biến động sẽ không chỉ dừng lại tại đây, sẽ còn rất nhiều những “Covid” khác mà chúng ta không thể lường trước được. Một sự thật dù buồn thì các bậc phụ huynh vẫn phải chấp nhận là con trẻ sẽ ngày càng sớm độc lập, tự chủ và có chính kiến. Vai trò của cha mẹ chuyển từ điểm tựa sau lưng sang đồng hành bên cạnh để quan sát và hỗ trợ. Hơn bao giờ hết, con trẻ cần được dạy cách “vững vàng” để kiên cường chống lại những thử thách.

Trong TOP 10 Bộ kỹ năng 2025, đi cùng với sự linh hoạt (flexibility) chính là khả năng chịu đựng căng thẳng (stress tolerance) và sự vững vàng (Resilience).

Khi thế giới nghề nghiệp xoay chuyển, hãy dạy con những điều cơ bản nhất.

Theo thông tin từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Tổng cục thống kê năm 2018 cho thấy, gần 94% sinh viên mới tốt nghiệp cần được đào tạo lại để có thể đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Có thể thấy rằng, ngày nay kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng mềm đều là những điều thiếu hụt của giới trẻ. Khi nghề nghiệp xoay chuyển với những dự báo về sự biến mất của những nghề nghiệp đang có, và sự xuất hiện của những nghề chưa từng được biết tên; con cái chúng ta càng cần học những điều cơ bản nhất để “thành nhân” trước khi “thành nhân sự xuất sắc”. Những điều cơ bản theo mình con cần được bồi đắp là kỹ năng kiểm soát bản thân (self-control), suy nghĩ tích cực (positive thinking), niềm tin vào bản thân (self-belief), sự trung thực (honesty) và tôn trọng (respect).

Khi nhận thức về cá nhân lên ngôi, hãy dạy con về tình yêu thương nhân loại.

Hiện nay, giá trị cái tôi và bản sắc cá nhân ngày càng được nhận thức rõ nét. Nếu niềm tin vào bản thân, kỹ năng kiểm soát bản thân là điều con cần được dạy để có thể sống độc lập, vững vàng thì tình yêu thương nhân loại chính là cách vận hành của xã hội phụ thuộc đa chiều. Quay về chủ đề Covid, đây không còn là vấn đề của 1 người, 1 gia đình hay 1 quốc gia mà đã trở thành vấn đề của toàn nhân loại. Nếu không có sự chung tay của các quốc gia, các tổ chức quốc tế thì tình hình dịch bệnh cũng không thể được kiểm soát như ngày hôm nay. Vì vậy, con trẻ cần học cách yêu thương và kết nối – một người ta chưa gặp ngày hôm nay có thể là người giúp đỡ cuộc đời ta ngày sau này.

Khi thế giới bên ngoài bùng nổ tri thức, hãy dạy con hiểu thế giới bên trong mình.

Rồi sẽ đến một ngày, tri thức sẽ trở nên “miễn phí”, việc tiếp cận kiến thức dễ dàng với chỉ một lần chạm ngón tay. Cùng một vấn đề có thể có hàng trăm, hàng nghìn, hàng triệu người cùng tham gia “mổ xẻ”, phân tích. Nhưng thế giới bên trong mỗi con người thì không như vậy. Từng suy nghĩ, cảm xúc, những tiếng lòng, trăn trở, hoài nghi,…chỉ có chính chúng ta mới có thể “nghe thấy” và cảm nhận mà thôi.

Nếu ai đã từng xem bộ phim hoạt hình Inside out với 5 cảm xúc tồn tại bên trong cô bé Riley: Joy (Vui Vẻ), Sadness (Buồn Bã), Fear (Sợ Hãi), Anger (Giận Dữ) và Disgust (Chảnh Chọe) sẽ hình dung được não bộ của chúng ta được thiết kế trông giống như phòng điều khiển của một chiếc phi truyền vũ trụ. Thuyền trưởng được tất cả tin tưởng là Joy và thuyền viên làm mọi người lo lắng nhất đó chính là Sadness. Tổng hành dinh này cũng là nơi đầu tiên tiếp nhận những kí ức cùng với cảm xúc (tượng trưng bằng màu sắc) của Riley và được 5 cảm xúc quản lý và điều phối một cách chặt chẽ.

Con trẻ cần được học cách tĩnh lặng để quan sát chính mình như xem bộ phim này từ đó cùng Joy (những cảm xúc lạc quan, vui vẻ) vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.

Khi thế giới “cái gì cũng có”, hãy dạy con cách sống như “không có gì”

Tôi may mắn vì là một bà mẹ trẻ được dành khá nhiều thời gian trọn vẹn bên con (nhờ đại dịch Covid). Tôi thích nhìn cách Chương trưởng thành tự nhiên từ việc yêu thích “bạn ti” đến sự thay đổi trong vận động và nhận thức. Đôi khi tôi có những câu hỏi “ngớ ngẩn” rằng: “Tại sao con người lại đưa ra những quy tắc, những cái “khuôn” để ép mình sống như vậy? Tại sao em bé sinh ra phải quấn, tại sao phải dùng ti giả, tại sao phải nghe tiếng ồn trắng,…mà không phải là phát triển thuận tự nhiên?”. Khi được biết về lối sống tối giản, mình thực sự thấy rằng những “món đồ” vật chất hay tinh thần khi ôm đồm thì đều khiến đôi tay, đôi vai hay tâm hồn cũng chúng ta trở nên nặng nề. Khi thế giới ngoài kia sẵn sàng cho chúng ta mọi thứ từ kiến thức, tiền bạc, cơ hội, thách thức, niềm vui, nỗi buồn thì chúng ta hãy dạy con cách sống như “không có gì” để vừa biết cách trân trọng, biết cách lựa chọn, biết cách tiếp nhận và cũng là biết cách buông bỏ để sống hạnh phúc hơn.

Cảm ơn bạn đã ghé thăm và đọc những bài viết còn nhiều thiếu sót của mình! Dù bạn là ai và đang ở dấu mốc nào của cuộc đời, mình xin chúc bạn một chặng đường ghi dấu ấn hạnh phúc và thành công!

ChibeBold là cách mình không lãng quên chính mình, cũng là lời nhắc mỗi ngày để tôi luyện cái “chất của riêng Chi”.
Blog sẽ xoay quanh 4 chủ đề: (1) eROLE – Suy nghĩ về các nhóm “vai” trong giáo dục; (2) BrandED(ucation) – Làm thương hiệu giáo dục; (3) ChibeBOLD – Phát triển bản sắc cá nhân và (4) DailyThoughts – Những suy tư vẩn vơ của mình hàng ngày.

Chi, but bolder (day by day).